Uspomene generala Stratimirovića predstavljaju dragoceno memoarsko delo i jedan od značajnijih izvora za proučavanje srpskog nacionalnog pokreta u Habzburškoj monarhiji tokom 19. veka. U njima general Đorđe Stratimirović (1822–1908), jedan od glavnih vođa Srba u revolucionarnim događajima 1848–1849. godine, iz lične perspektive opisuje vreme velikih političkih previranja, svoju ulogu u vojnim i diplomatskim zbivanjima, odnose sa srpskim i austrijskim prvacima, kao i složene prilike u kojima se nalazio srpski narod u okviru Habzburške monarhije.
Srpskim jezikom napisane Uspomene generala Stratimirovića obuhvataju period od 1848. do 1872. godine, a sastavljene su 1894. godine. Prema svedočenju njegovog sina Đorđa, general je svoja sećanja diktirao svojoj kćeri Ljubici, oslanjajući se na sopstveno pamćenje i iskustvo. Nekoliko godina kasnije, tokom zime 1903/04. godine, u osamdeset drugoj godini života, napisao je i nemačku verziju svojih uspomena, posvećenu svojoj supruzi Albini povodom pedesetogodišnjice njihovog braka. Ta verzija sadržala je dodatne detalje o njegovoj mladosti i pojedinim događajima posle 1872. godine, pa je poslužila kao dragocena dopuna srpski pisanim uspomenama.
Centralno mesto u delu zauzimaju događaji iz revolucionarne 1848. godine, kada je Stratimirović, kao mlad oficir, postao jedan od najvažnijih predstavnika srpskog pokreta u Ugarskoj. On opisuje odbranu Karlovaca, pobunu u Novom Sadu, bojeve kod Ečke, Vrbasa, Sentomaša, Temerina, Mošorina i Vilova, kao i druge vojne pohode u kojima je učestvovala srpska vojska. Posebnu pažnju posvećuje stvaranju Srpske Vojvodine, odnosima sa patrijarhom Josifom Rajačićem, predaji vrhovne komande vojvodi Stevanu Šupljikcu i složenim političkim odlukama koje su obeležile srpsku borbu tokom revolucije.
Pored vojnih događaja, Uspomene obuhvataju i brojne epizode iz Stratimirovićevog kasnijeg života: njegovu misiju u Crnoj Gori 1853. godine, susrete sa vladikom Petrom II Petrovićem Njegošem i knezom Danilom, diplomatsku službu, političke prilike u Srbiji i Austriji, kao i njegovo učešće u srpskom političkom životu u Ugarskoj. U završnim delovima svojih Uspomena opisuje odnose među srpskim političarima, Blagoveštenski sabor, delovanje Svetozara Miletića i Omladine, pitanje narodnosti u Ugarskoj, razvojačenje Vojne granice i svoje povlačenje iz političkog života.
Posebnu vrednost knjizi daje činjenica da je njen priređivač, generalov sin Đorđe, nastojao da očeve uspomene sačuva u širem istorijskom kontekstu. On je prilikom pripreme izdanja iz 1913. godine u Beču dopunio tekst brojnim dokumentima: službenim i vojnim aktima, prepiskom, istorijskom građom i drugim prilozima. U knjigu je uvrstio i narodne pesme koje opevaju generala Stratimirovića i bojeve u kojima je učestvovao, kao i četiri posebna dodatka, napomene, hronološku tablicu i završnu reč. Na taj način memoari su prerasli okvire lične ispovesti i dobili karakter obimnog istorijskog zbornika.
Iako su pisane na osnovu sećanja, Uspomene generala Stratimirovića predstavljaju dragoceno svedočanstvo o jednom od najburnijih perioda srpske prošlosti. One ne govore samo o vojničkoj karijeri jednog generala već i o političkim podelama, nacionalnim idejama, borbi za autonomiju i složenim odnosima između Srba, Mađara i austrijskih vlasti u 19. veku. Kao delo koje spaja ličnu memoarsku perspektivu i obilje istorijske građe, one ostaju značajan izvor za razumevanje ličnosti Đorđa Stratimirovića i vremena u kojem je živeo.
Podsećamo da su u okviru edicije Otrgnuto od zaborava reizdati i druga manje poznata ratna memoarska dela kao što su: Pod Nemcima Božidara S. Nikolajevića, Uspomene iz okupacije Stevana Maksimovića, Okupacija Dragiše Lapčevića, Tragični dani Beograda i Tragični dani Srbije Jovan Miodragović, Pod okupacijom Borisava Stankovića, Dnevnik 1941. Dragojla Dudića, Moje uspomene Živojina Mišića, kao i mnoga druga.
Sva dela Đorđa Stratimirovića možete videti OVDE, a delo Uspomene generala Stratimirovića OVDE.