Knjiga Neimari Jugoslavije predstavlja kapitalno delo koje na jedinstven način osvetljava razvoj jugoslovenske ideje, borbu za nju, doprinose i izazove. Sve kroz biografije značajnih političara, umetnika, diplomata i naulnika koji su se zapravo borili za nastanak te, sada nepostojeće zemlje. Autor, Jovan M. Popović, pristupa temi sa izuzetnom posvećenošću i ali ne uvek i sa istorijskom preciznošću, pružajući čitaocu ne samo faktografske podatke, već i širu sliku o tome kako su ljudi, ideje i trud oblikovali su jedno doba, ali i jedno iskrenu subjektivnu želju da se o ovim likovima i jugoslovenstvu uvek govori u superlativu.
U knjizi Neimari Jugoslavije, kao što je rečeno, kroz biografske portrete prikazane su ličnosti koje su svojim radom u kulturi, nauci, umetnosti i politici ostavile neizbrisiv trag i taj niz životopisa gradi jedinstvenu sliku jugoslovenske borbe i samog društva.
ŠIRI DRUŠTVENI KONTEKST
Posebna vrednost koju nudi Jovan M. Popović ogleda se u tome što svaku biografiju i životni put povezuje sa širim društvenim kontekstom. Tako delo Neimari Jugoslavije nije samo zbirka istorijskih podataka, već i dokument vremena koji nam pomaže da razumemo složene procese izgradnje identiteta i zajedništva više nacija koje su se zapravo povezivale na bazi zajedničke težnje za oslobođenjem od tuđina, kao i zajedničke kulture i jezika.
Čitajući ovu knjigu, uviđamo da je priča o graditeljima ujedno i priča o jednoj zemlji u stalnom traganju za smislom i napretkom.
OŽIVLJAVANJE PROŠLOSTI
Kroz zanimljiv stil i bogat jezik, Jovan M. Popović uspeva da oživi prošlost i približi čitaocu figure koje su inače mogle ostati u senci, ili čiji su život i delo pogrešno tumačeni.
POJEDINCI U STVARANJU VIZIJE
Upravo zbog toga je knjiga Neimari Jugoslavije značajna ne samo za istoričare i naučnike, već i za svakog čitaoca koji želi da razume kako su lični napori pojedinaca oblikovali jednu kolektivnu sudbinu. U tom kontekstu jasnija je i činjenica u kolikoj meri se brba za određenu ideju ili državno uređenje doživljavala kao borba za konačno ostvarenje lepog života. Danas su ovu iluziju zamenile druge.
Ovo je knjiga koja povezuje prošlost i sadašnjost, pokazujući nam da bez temeljnog razumevanja onih koji su stvarali jednu zemlju koja je imala svoj značaj na evrospkoj političkoj karti, ni mi danas ne možemo graditi budućnost.
Zahvaljujući sistematičnom pristupu i nadahnutom pripovedanju knjiga portreta Neimari Jugoslavije ostaje kao trajni podsetnik na snagu vizije i upornosti, a ime autora, Jovana M. Popovića, vezuje se za delo koje će dugo imati svoje mesto u kulturnoj baštini.
Autor Jovan M. Popović u više navrata ističe zasluge pojedinaca upravo u kontekstu njihovog doprinosa izgradnji i očuvanju zajedničke države. Vidljivo je da on svaku ličnost posmatra pre svega kroz prizmu njene uloge u jugoslovenskom projektu, čime delo dobija i karakter istorijskog lobiranja za ideju zajedništva.
ISTAKNUTO I PREĆUTANO
U knjizi Neimari Jugoslavije nalazimo upečatljivu i emotivnu sliku kralja Petra, koja deluje kao svojevrsni simbol patnje, ali i snage naroda. Sa druge strane, autor prećutkuje neke događaje koji bacaju senku na jugoslovenski projekat, poput ubistva Stjepana Radića u Narodnoj skupštini, ili represivnih mera kralja Aleksandra koje su posredno dovele do njegovog atentata.
Ovim se stvara jedna selektivna slika, usmerena više na veličanje jugoslovenske ideje nego na prikazivanje svih njenih kontradikcija.
HRVATI U JUGOSLOVENSTVU
Jovan M. Popović posebno insistira na predstavljanju hrvatskih ličnosti u okviru jugoslovenstva. Tako u delu Neimari Jugoslavije opisuje ulogu bana Jelačića, biskupa Štrosmajera i drugih aktera čija imena i danas nose ulice i trgovi u Zagrebu i Sarajevu. Ipak, on umanjuje ili gotovo u potpunosti prećutkuje hrvatske pobune protiv ujedinjenja, čime se još jednom otkriva njegov autorski izbor da istoriju prikaže u što povoljnijem svetlu za jugoslovensku ideju.
SRPSKI DOPRINOS – OSLOBAĐANJE
Jedna od važnih poruka koje delo Neimari Jugoslavije prenosi jeste da je Srbija svojim istorijskim doprinosom, kako u Prvom svetskom ratu, tako i u Narodnooslobodilačkoj borbi, stekla kredibilitet za dominantnu ulogu unutar Jugoslavije.
Autor podseća da su Srbi, uz podršku saveznika, svojim snagama izneli oslobođenje velikih delova Hrvatske i Slovenije, i da je taj podvig dao šansu za jugoslovensko jedinstvo. Čak i mnogo ranije mislioci poput Nikole Tomazea isticali su srpsku borbu kao uzor drugim narodima na Balkanu.
OBRAZOVANA ELITA
Zanimljivo je da Jovan M. Popović u delu Neimari Jugoslavije posebnu pažnju poklanja obrazovanoj eliti koja je stajala na čelu države. Taj opis deluje kao svedočanstvo vremena u kojem su školovani i kulturni ljudi zaista imali vodeću ulogu u politici i društvu.
Iako su kasnije komunisti preuzeli vlast, autor podseća da su i oni zadržali dva osnovna načela građanske kulture – značaj obrazovanja i kulture kao temelja društvenog napretka.
Na taj način, knjiga Neimari Jugoslavije postaje više od istorijskog prikaza – ona je i odraz autorovog ideala, vere u jugoslovenstvo kao put kojim je trebalo graditi budućnost.
U okviru edicije „Otrgnuto od zaborava” Portalibris je izdao mnoge istorijske naslove među kojima su dela Vladimira Ćorovića, Jovana Ristića, Živana Živanovića.
Sva dela Jovana M. Popovića možete videti OVDE.