Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

ANTOLOGIJA NARODNE POEZIJE, Jaša Prodanović

Pred čitaocima se ovoga puta nalazi Antologija narodne poezije koju je priredio Jaša Prodanović. Narodna književnost važan je element kulturnog nasleđa, a srpska narodna književnost i te kako ima šta da ponudi zainteresovanim čitaocima. Sama činjenica da je reč o antologiji na neki način garantuje da će se u njoj naći samo ono kvalitetno i probrano. Kako je to govorio naš veliki književni kritičar Bogdan Popović u predgovoru svojoj Antologiji novije srpske lirike, antologije predstavljaju „zbirku cveća” književnosti neke epohe ili pravca, u njima je odabrano ono najkvalitetnije kako čitalac ne bi morao da se muči da pronađe dobru pesmu i kako mu one osrednje ne bi kvarile utisak nakon pročitanih kvalitetnih dela.

U Antologiji narodne poezije Jaše Prodanovića sve odabrane pesme su podeljene u dve velike celine – ženske i muške pesme. Ovo je Vukova podela, koju i Jaša Prodanović prihvata, objašnjavajući u predgovoru njenu suštinu – kriterijum je razlika u sadržaju, ali i obliku i načinima pevanja u ovim pesmama. Tzv. ženske pesme su lirske, tj. one u kojima dominiraju osećanja, koje su kraće i sa više deskriptivnih delova, dok su muške pesme one u kojima preovlađuje narativnost, u kojima se pojavljuje veći broj događaja i likova. U okviru ovih dveju najvećih grupa pesme se dalje dele prema sadržinskom nivou, pa tako među ženskim imamo sledeće podvrste: obredne, ljubavne, porodične, pobožne i moralne pesme, pesme o radu, šaljive pesme. Epske pesme (muške, junačke) podeljene su po sličnom principu na „verske i neistorijske pesme” i istorijske. U drugoj grupi, koja je brojno dominantnija, pesme su o knezu Lazaru i kosovske, zatim pesme o Marku Kraljeviću, grupa pesama koju je Jaša Prodanović nazvao „Brankovići i njihovo doba”, zatim „Crnojevići”, „Hajduci”, „Uskoci”, „Iz Hercegovine i Crne Gore” i „Prvi i drugi ustanak”. Dakle, ono što se može zaključiti iz pobrojanih naslova poglavlja i potpoglavlja iz ove knjige jeste da se autor Jaša Prodanović pridržava osnovne podele Vuka Karadžića na muške i ženske pesme, a da je kod ostalih podela koristio nekada već ustaljene i nama danas dobro poznate podele, a nekada je formirao i davao naziv određenim grupama po sopstvenom nahođenju. Iako je kriterijum pretežno sadržinski (po glavnim junacima koji su opevani ili pak po događajima koji su u tim pesmama najvažniji), nekada ipak bira kriterijum porekla (npr. „Iz Hercegovine i Crne Gore”). Podela epskih pesama na istorijske i neistorijske i danas je poznata i aktuelna, neistorijske su sve one koje nisu vezane za neke konkretne događaje iz naše prošlosti, dok istorijske ipak jesu. Ipak, dalja podela istorijskih pesama u nekim segmentima odgovara poznatoj podeli na cikluse ili krugove (pri kojoj je kriterijum isključivo tematski), ali ipak ne u potpunosti. Tako npr. imamo grupu pesama posvećenu Marku Kraljeviću, pesme o hajducima, uskocima, što bi odgovaralo već poznatim tematskim krugovima, ali imamo i grupe pesama o Brankovićima ili posebno izdvojene pesme o Nemanjićima i Mrnjavčevićima, što nije slučaj u podeli na tematske cikluse. Pesme koje se tiču Kosovskog boja nazvane su u Antologiji narodne poezije „Knez Lazar i kosovske pesme”, dakle, Jaša Prodanović posebno izdvaja jednu od ključnih ličnosti u tim pesmama, a to je knez Lazar.

Antologija narodne poezije Jaše Prodanovića sadrži veliki broj pesama koje su sigurno dobro poznate svakom čitaocu koji je inače ljubitelj naše narodne poezije, u okviru svih već navedenih i opisanih grupa pesama. Tako čitalac ove knjige može čitati npr. nezaboravnu narodnu baladu Hasanaginicu, može uživati u remek-delima poput pesama Dioba Jakšića, Banović Strahinja, Smrt Majke Jugovića, Kosovka Devojka i mnogih drugih. Ipak, Antologija narodne poezije je pravi izbor i za one koji bi želeli da pronađu i neku manje poznatu narodnu pesmu i time prošire svoje znanje i čitalačko iskustvo. Takav čitalac će ovde pronaći junake kao što su Mali Marijan, Vide Daničić, kralj Mirčeta, Popović Stojan, ali i mnoge druge.

Podsećamo da se u okviru edicije Otrgnuto od zaborava nalaze i druge knjige naše najlepše poezije, među kojima su: Antologija dubrovačke lirikeMilana Rešetara, Antologija novije srpskelirikeBogdana Popovića, Trenuci i raspoloženjaDanice Marković, Prigodna poezijaJovana Jovanovića Zmaja. Svi naslovi dostupni su na sajtu Portalibrisa i moguća je onlajn kupovina.

Knjigu Antologija narodne poezije možete kupiti OVDE, a sva dela Jaše Prodanovića koja je Portalibris objavio pogledajte OVDE.

Ostavite vaš komentar

Your subscription could not be saved. Please try again.
Uspešno ste se prijavili.
0
    0
    Vaša korpa
    Vaša korpa je praznaVratite se u prodavnicu