Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Vasa Stajić: „Jovan Jovanović Zmaj” – biografija jednog od najpoznatijih srpskih pesnika

Među najpoznatijim i najboljim radovima Vase Stajića ističe se biografija Jovan Jovanović Zmaj, prvi put objavljena 1933. godine, koja čitaocu pruža širu sliku o životu i radu ovog velikog srpskog pesnika iz epohe romantizma.

Ovu studioznu biografiju Vasa Stajić je započeo pričom o verodostojnosti tačnog datuma Zmajevog rođenja i navodi zapis prote Danila Petrovića, koji je pesnika krstio. Potom opisuje visoko i odabrano društvo iz tog vremena u Novom Sadu, Jovanovićevom rodnom mestu, tadašnjem, ali i sadašnjem kulturnom gradu, pominjući Zlatnu gredu, ulicu Jovanovićevog rođenja – „to je ulica srpske inteligencije; u njoj je rođen i Đuro Daničić”. Dok priča o njegovom detinjstvu, upoznaje nas sa porodicom Jovanović, koja je uvek bila gostoljubiva i ugostila brojne važne ljude: Simu Milutinovića Sarajliju, Jovana Hadžića, advokata Polzovića, lekara Vuka Marinkovića i druge. slika Jovana Jovanovića Zmaja

Period detinjstva i školovanja Jovana Jovanovića Zmaja obeležila je pojava mađarizacije, o čemu će Vasa Stajić iscrpno govoriti. Izuzetno su na njegovo formiranje ličnosti uticale okolnosti, koje su u početku u Novom Sadu bile povoljne za položaj Srba kao građana, da bi kasnije „kao težak oblak koji preti gromom i požarom, nad Novi Sad i nad Vojvodinu nadvila se težnja Mađara da Hungariju pretvore u zemlju jednog naroda, u Mađarorsag.” Prema tome, ova knjiga predstavlja i važno svedočanstvo o političkim prilikama jednog vremena, kao i o sistemu školstva, u koje je počelo uvođenje mađarskog jezika: „Nemčali smo, latinčali i madžarali.”

Odlaskom na studije u Beč Jovan Jovanović Zmaj biva u prilici da bliže upozna Đuru Jakšića i Svetozara Miletića: sa Đurom se pobratimio, dok je sa Svetozarom započeo saradnju, koja će postati najveća i najprisnija u vreme pokretanja Komarca. Posebnu pažnju Vasa Stajić poklanja Zmajevom uređivačkom radu i opisivanju brojnih časopisa na kojima je radio, od kojih su najpoznatiji Komarac, Neven, Zmaj, Javor, Žiža.

Govoreći o Zmajevom književnom radu, nemoguće je ne pomenuti Đuliće i Đuliće uveoke. Đuliće je počeo objavljivati u Javoru već od 25. januara 1862. Inspiracija za ove dve zbirke bila mu je supruga Ruža, tj. Eufrosina Rozina Ličanin. Zanimljivost u vezi sa njihovim poznanstvom i venčanjem ispričao nam je ovde autor Vasa Stajić: venčali su se na Svetog Savu 1862, stari svat je bio Jakov Ignjatović, a zbog velikog broja svatova zakasnio je dva-tri dana izlazak Javora.

Tokom svog života Jovan Jovanović Zmaj bio je angažovan i u pokretima vojvođanskih Srba – Narodnoj stranci i Ujedinjenoj omladini. Ono što je istovremeno naročito važno i interesantno jeste da je on promovisao ideje i načela Narodne stranke pišući u stihu i prozi, i četvrt veka joj je verno služio. Najveći njegovi i protivnici Narodne stranke bili su Laza Kostić, Aca Popović Zub i Emil Čakra.

prednja korica knjige „Jovan Jovanović Zmaj”Vasa Stajić u knjizi Jovan Jovanović Zmaj pomenuće još mnoga poznata imena srpske književnosti, među kojima su Ilija Ognjanović Abukazem, Laza Kostić i Jaša Tomić. Sa Lazom Kostićem, iako su bili dugogodišnji prijatelji, Zmaj je imao veoma neprijatnu situaciju. Kostić je oštro kritikovao njegovu poeziju, a na događaju povodom obeležavanja pedesetogodišnjice stvaralaštva Jovana Jovanovića Zmaja negativno je govorio i sudio o njemu. Čak i celu knjigu, pod nazivom O Jovanu Jovanoviću Zmaju, koju možete naći među Portalibrisovim izdanjima, napisao je o „slavuju” i „zmaju”. Jaša Tomić je Čika Jovi do kraja života ostao veran prijatelj, i s njim ovaj veliki dečji pesnik, pesnik Snohvatica i Đulića, provodi svoje poslednje sate.

Za kraj ove podrobno napisane biografije Vasa Stajić piše o sudu Jovana Skerlića i Laze Kostića za život i delo Zmajevo. Skerlić je po pesnikovoj smrti pisao u svom delu Omladina i njena književnost: „I Zmaj je za pola veka bio eolova harfa celoga srpskog naroda, pevao što je osećalo nekoliko naših naraštaja, i postao moralni istorik celog jednog velikog perioda našega narodnog života… najobilniji i najuniverzalniji pesnik srpski.”

 

 

Podsećamo vas da se u okviru edicije Otrgnuto od zaborava nalaze i druga dela srpskih pisaca u kojima možete čitati o životima znamenitih ličnosti, među kojima su: BetovenStojana Živadinovića, Sedamdeset anegdota iz života srpskih književnikaAndre Gavrilovića, PismaVuka Stefanovića Karadžića, MemoariProte Mateje Nenadovića, Knez Miloš u pričama i Karađorđe u govoru i u tvoruMilana Đ. Milićevića. Svi naslovi dostupni su na Portalibrisovom sajtu i moguća je onlajn kupovina knjiga.

 

Sva dela ovog autora pogledajte OVDE.

Ostavite vaš komentar

Your subscription could not be saved. Please try again.
Uspešno ste se prijavili.
0
    0
    Vaša korpa
    Vaša korpa je praznaVratite se u prodavnicu