Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

EPSKE PESME, Jovan Subotić

EPSKE PESME, Jovan Subotić

Epske pesme Jovana Subotića ispevane su u duhu narodne poezije srpske književnosti. U novijoj umetničkoj poeziji 19. veka epika je slabije zastupljena, odakle proističe značaj poduhvata Jovana Subotića da obnovi srpsku usmenu tradiciju. Subotić je Epske pesme ispevao u dva maha: od svoje 24. do 28. godine i od 40. do 42. godine, ali one čine celinu oblikom i sadržajem. Epske pesme Jovana Subotića

Teme, stil, metrika, motivi, junaci odgovaraju srpskim epskim pesmama iz starije srpske narodne tradicije, te se tako koristi deseterac, a pominju se: Marko Kraljević, Jug Bogdan i Jugovići, Banović Strahinja, Ljutica Bogdan, Bolani Dojčin…

Pesme odlikuje dramatičnost zbivanja, opisuju se junački megdani, nepokolebljivost Srba i odolevanje sabljama cara Sulejmana. Tako Subotić u pesmi Manastirlija peva o borbi ponositih srpskih junaka s Turcima na Irigu:

Da ne damo šanca iriškoga,

Dok junačke na jednom je glave.

Ta mreti se ionako mora,

Bilo danas, bilo prekosutra:

A bolje je slavno poginuti

Neg’ s crnim se obrazom roditi!

Pogino je slavni knez Lazare,

Pogino je Miloš Obiliću,

Pogino je Kraljeviću Marko,

Pogino je Banović Strahinja:

Svi su ovi, braćo, poginuli,

Al’ im ime nije poginulo,

Već se slavi od veka do veka,

I hoće se uvek spominjati,

Dok je jednog Srbina na svetu!

 

Omir slavi svoga Ahilesa,

Rim uznosi svoga Horacija,

Nemci dižu Sigfrida junaka,

Španjolci se Sidom ponose,

Talijanci Orlanda pevaju,

A Francuzi svog Bajarda hvale;

Mi pevamo Kraljevića Marka,

I Miloša i Relju junaka…

 

U pesme su utkani i lirski elegični tonovi – Subotić je spevao romantičnu ljubav i ženidbu kralja Vladislava, sina Dragutina u pesmi Dabrac, kao i zabranjenu ljubav Turkinje i mladog kraljevića Dečanskog u pesmi Akmečetska zvezda, koja najuspelije iznosi motiv nesrećne ljubavi.

Akmečetska zvezda, ep koji se sastoji od tri pesme, ispevan je u elegičnom tonu, a osim ljubavi, problematizuje i teme ropstva, kao i položaja žene u islamskoj zajednici:

 

Zar rob ima sreće i svoga ognjišta?

(…) Rob nema zakona, nema zemlje, neba,

Nema srca, nema duše ni poštenja;

Rob zna služit verno kao verno pseto,

Zna skakat u vatru za ćef gospodara.

 

(…) Kao nebo tajnu, ko noć oči svoje,

Kao prvu ljubov devojčica mlada,

I ubica svoje smrtonosno delo,

I tvrdica zlato glađu nakupljeno,

Tako čuva brižno istok svoju ženu,

Da mu bude čista kao bistra rosa,

Kao jasna zora, kao vedro veče,

Kao mlad pupoljak jošt i nerazvijen.

 

Naročito eruptivni momenti jesu krici junaka pred sudbonosnim odlukama:

 

Što nepravim ljudi udaraju putem,

Kad ne znajuć puta na raskršće dođu?

Zašto volja ljudska svagda zlo izbere,

Kad birati stane nepoznate stvari?

I ti s’ pošo stranom kod pravoga puta,

Zlo s’ izabro, dobro davalo ti s’ samo.

 

(…) I srce u nedri čoveka more je,

Okean bezmerni, pučina bezdana,

Sad mirna i glatka i sjajna i bistra,

Sad burna i divlja, za krvlju dahćuća.

 

Jovan Subotić je ponovo oživeo junake poput Marka Kraljevića, sultana Sulejmana, braće Jugovića i drugih, a ukoliko vas zanima još tema iz srpske prošlosti, posetite sajt Portalibrisa i ediciju Otrgnuto od zaborava!

Knjigu Epske pesme pogledajte OVDE, a sva dela Jovana Subotića OVDE.

Ostavite vaš komentar

0
    0
    Vaša korpa
    Vaša korpa je praznaVratite se u prodavnicu