Mihailo Petrović Alas, „Kroz polarnu oblast”: svet večitog snega i leda viđen očima matematičara

Mihailo Petrović Alas, istaknuti srpski matematičar i čuveni ribolovac, učestvovao je naučnoj ekspediciji kroz polarne oblasti 1931. godine, zajedno sa skandinavskim i francuskim istraživačima. O ovom zanimljivom putovanju u predele večitog snega i leda ostavio je interesantan putopis – Kroz polarnu oblast, koji iako donosi rezultate značajne ekspedicije, nema za cilj da srpskoj naučnoj zajednici […]

„Porušeni ideali” Svetolika Rankovića – na koncu realizma

Između stvarnog i maglovitog, idiličnog i tragičnog, i sa primesama napetosti izgrađen je poslednji roman Svetolika Rankovića – Porušeni ideali, delo koje je napisao u poslednjim mesecima svoga života, delo u koje je uneo mnogo toga ličnog, te se zato roman smatra najsubjektivnijim od svih Rankovićevih književnih ostvarenja. Roman Svetolika Rankovića više nije prikaz sela […]

„Stari pilot”, Živorad Vukosavljević

Živorad Vukosavljević (1905–1963), pilot jugoslovenskog vazduhoplovstva u periodu pre Drugog svetskog rata, jedan je od prvih srpskih pisaca koji u domaću književnost unosi zanimljivu temu pilotiranja. Ova tema u trenutku kada Vukosavljević piše svoju prozu posve je nova i na nivou svetske književnosti; podsetićemo se samo da je Malog princa Antoan de Sent Egziperi objavio […]

„Hajduk Vejko” Stojana Živadinovića: Psihologija epskog junaka

Hajduk Veljko (1931) je drugi deo istorijske trilogije o Prvom srpskom ustanku Stojana Živadinovića, koju čine još i Karađorđe (1930) i Vujica Vulićević (1932). Stojan Živadinović, pišući o znamenitim događajima i junacima Prvog srpskog ustanka, zapravo piše veliki roman o Karađorđu, kao najznačajnijoj ličnosti ne samo ovih događaja, već i celokupne srpske istorije. Kroz sva […]

„Ispod Ozrena”: Marginalni junaci Stojana Živadinovića

U svojoj zbirci pripovedaka Ispod Ozrena (1923) Stojan Živadinović opisuje živote i sudbine ljudi jugoistočne Srbije, sokobanjskog kraja oivičenog planinama Ozrenom i Rtnjem, i rekama Moravicom i Gradašnicom. Kroz sve pripovetke se, dakle, izgrađuje očuđen predeo planinskih venaca, bujnih šuma i divlje prirode, svežeg vazduha i prozirnih noći, kojim se stvara atmosfera tajanstva i misterije, […]

Na tuđem poslu Tadije Kostića: roman o „gospodi seljacima” i uticaju politike

Tadija Kostić je nepravedno zaboravljen srpski pisac, čiji je književni opus tek sada počeo da privlači pažnju književne javnosti. Njegovo stvaralaštvo je zanimljivo iz više razloga, koji se mogu posmatrati i kada se analizira njegov poslednji roman, Na tuđem poslu. Pre nego se osvrnemo na ono što je autentično u samom romanu, valja se osvrnuti […]

Tadija Kostić: realista među modernima

Tadija Kostić bio je srpski pisac, sveštenik, novinar, veroučitelj. Uprkos višestrukom polju delovanja i priličnoj književnoj zaostavštini, ovaj pisac pao je u zaborav vrlo brzo nakon svoje smrti, 1927. godine. Budući pravi kulturni radnik, Tadija Kostić rođen je 1863. godine u malom mestu Trnava, u užičkom okrugu. Njegov put, kao i put njegovog brata Novice […]

„Karađorđe” Stojana Živadinovića kao istorijski roman

Istorijski roman Karađorđe (1930), zajedno sa Hajduk Veljkom (1931) i Vujicom Vulićevićem (1932), čini veliku trilogiju Stojana Živadinovića, koja se bavi ključnim momentom srpske prošlosti – Prvim srpskim ustankom. Važne podatke o idejama koje stoje iza nastanka ovog dela daje sam Živadinović u svojevrsnom pogovoru Karađorđu: „Prvi ustanak je Biblija naše slobode.” Autor želi da […]

„Gospođa Zagonetka” – Roman koji se čita u jednom dahu

  Stojan Živadinović je rođen 1889. godine u Sokobanji, a umro je 1942. godine u Beogradu. Politička dešavanja u tom vremenu dovela su do toga da se njegova dela ne budu čitana, a on je postao „zaboravljeni” pisac. Bio je pripovedač i romansijer, a Pravni fakultet je završio u Parizu. Kako se školovao u Parizu […]

„Gore-dole po Napulju” – Svi putevi vode u Italiju

Milan Jovanović, srpski lekar i pisac, dobio je nadimke „Morski” i „Bombajac”. Bio je čovek nemirnog, avanturističkog i istraživačkog duha, pa je neko vreme svog života proveo na brodu, radeći kao brodski lekar na putovanjima za Kinu, Indiju i neke druge zemlje Istoka. Jovanović je živeo u 19. veku, a tada se malo putovalo, naročito […]